.:

19 Ekim 2014 Pazar

Ramon Mercader'in İkinci Ölümü


Geçen yıl almıştım bu kitabı. Kitabın arkasını okumuştum ve 'okunmalı' demiştim kendi kendime. Tabiki aylardır elime almadım, zor bir kitaba benziyordu. Zormuş.....Çok ilginç bir kitap aslında. Hani arkasında casusluk kitabı falan yazıyor ama o casusluk havasına girene kadar canı çıkıyor insanın...

Kitap,Ramon Mercader'in içinde bulunduğu 3-4 günlük bir zaman diliminde geçiyor. (Son sayfalarda olayların 15 gün sonrası da var ama asıl olarak bu kısa zaman dilimi var.) Hikaye 1966'da geçerken Mercader'in 40'ta Troçki'yi öldüren kişiyle adaş olduğunu da öğreniyoruz. Hikaye sürekli oraya buraya kayıyor...Konu bazen öyle karışıyor ki kim konuşuyor, kim anlatıyor dönüp bakmak zorunda kaldım. Bir de parantez ve tire içinde açıkmalar inanılmaz çok. Hatta kimi tam sayfayı bile buluyor.... 

Zaten Semprun da kitabın içinde bir nevi itiraf etmiş kitabın karışıklığını;

".....Öyküyü basitleştirmek, okuru fazla şaşırtmamak için soruyorduk. Zaten bu kördüğümün içinde yolunu yönünü bulmak için şimdiye dek yeterince zahmet çekmiştir zavallı"

Kitabın bir zorluğu da belki dönemi yeterince bilmemek. Ben tüm karmaşasına karşın kitabı sevdim ve atlamadan pür dikkat okudum resmen. Hatta yıllar sonra bir kez daha okuyabilirim diye düşünüyorum...

Kitap arkası.....
1917 Sovyet Devriminin önderlerinden Troçki, Stalinin emriyle 1940ta Meksikada Ramón Mercader adında bir İspanyol komünist tarafından öldürülmüştü. Jorge Semprunun 1960ların sonlarında yayınlanan Ramón Mercaderin İkinci Ölümü adlı romanındaki kahramanın da aynı adı taşıması, kuşkusuz, bir rastlantı değil. Can Yayınları okurlarının yakından tanıdıkları Semprun, böylesi bir isim ikizliğinden ve bir casusluk öyküsünden yola çıkarak komünist hareketin yakın tarihiyle bir hesaplaşmaya girişiyor. Ama tüm Semprun romanları gibi Ramón Mercader de, belleğin dolambaçlarında gidip gelen çok katmanlı bir roman. Bu yönüyle, alışılmış casusluk edebiyatına apayrı bir boyut getiriyor. Bu romanı okurken, hem sosyalizmin çöküş nedenlerinin ipuçlarını yakalayabilir, hem de soluk kesici bir casusluk öyküsünün tadını çıkarabilirsiniz.